مناسبت ها
اوقات شرعی
اوقات شرعی به افق تهران
اذان صبح: 05:34:58
طلوع آفتاب: 07:04:44
اذان ظهر: 11:58:05
غروب آفتاب: 16:51:27
اذان مغرب: 17:11:40
نیمه شب: 23:13:12
حدیث روز
  • رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم 
  • اَلصَّلاةُ مِن شَرائِعِ الدّينِ وَ فيها مَرضاةُ الرَّبِّ عَزَّوَجَلَّ وَ هِىَ مِنهاجُ النبياءِ وَ لِلمُصَلّى حُبُّ المَلائِكَةِ وَ هُدىً و ايمانٌ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ بَرَكَةٌ فِى الرِّزقِ؛
  • خصال، ص 522، ح 11
اخلاقی ( قناعت )
قناعت( آثار روان شناختی )
قناعت ( آثار روان شناختي ) 
هر چقدر در انسان روحيه و ملكه قناعت حاكم باشد به دنبال آن آثار بسيار خوبي كه در ذيل مي آيد مشاهده مي شود، اما در صورت عدم قناعت و حاكم بودن حرص و طمع در زندگي آثار متضاد با آثار قناعت، حاكم خواهد شد.

عزت و سرافرازي
بدون شك از ديدگاه قرآن و روايات معصومين(ع) عزت و سربلندي واقعي از آن خدا و رسول و مؤمنان است. 
«ولله العزة والرسول وللمؤمنين ولكن المنافقين لايعلمون، عزت و سرافرازي براي مؤمن به قدري ارزشمند است كه اجازه نمي دهد به هيچ وجه خود را نزد ديگران خوار و زبون سازد».
يكي از مواردي كه سبب عزت و بزرگي انسان مي شود و او را از ذلت و خواري نجات مي دهد قناعت است. 
حضرت علي (ع) مي فرمايند: قناعت وسيله عزت است، قناعت پايدارترين عزت است، هيچ كي از شخص قانع عزيزتر نيست.
شهريار، شاعر خوش سخن هم مي گويد:
تشنة جوي كريمان نشوي كه قناعت همه دريا باشد
 مرد را پاي قناعت به زمين، ‌سر همت به ثريا باشد
مرحوم مجلسي در تفسير اين روايت مي فرمايند: مقصود از ميل و رغبتي كه نكوهش شده و سبب ذلت و خواري انسان مي‌گردد آن است كه دست به سوي مردم دراز نكند و از آنان چيزي نخواهد، اما سؤال كردن از خدا و توجه و رغبت به خداوند نه تنها ذلت آفرين نيست بلكه مايه سربلندي و عين عزت است. 
اگر انسان توجه كند كه انسان هاي ديگر هم، مثل او از خود چيزي ندارند و همه چيز آن ها نيز از آن خدا مي باشد ديگر دست به طرف هر كس دراز نمي‌كند تا باعث ذلت و خواري او شود.

از نخل برهنه سايه داري مطلب     
                                                         از مردم اين زمانه ياري مطلب
عزت به قناعت است و خواري ز طمع 
                                                           با عزت خود بساز و خواري مطلب
 
 بي نيازي
يكي ديگر از آثار قناعت احساس بي نيازي است. بي نيازي انسان، به احساس بي نيازي كردن است والا چه بسيار افراد سرمايه داري كه روحيه گدايي بر آن ها حاكم است. 
پيامبر اكرم,  مي فرمايند: بي نيازي به فراواني ثروت نيست بي نيازي فقط به روحيه بي نيازي است. 
در روايات زيادي وارد شده كه اگر كسي به آنچه خدا به او عطا فرموه است قناعت كند از بي نيازترين افراد است. 
امام صادق (ع) مي فرمايند: هر كس به آنچه خدا روزيش كرده قانع باشد از بي نيازترين مردم است. 
و در جاي ديگر مي فرمايند:
«خيرالغني غني النفس، بهترين بي نيازي ها، بي نيازي نفس انسان است».
بنا بر اين فردي كه روحيه قناعت براي او به صورت ملكه درآمده باشد از افراد ديگر احساس بي نيازي مي كند. 
«ءانتم الفقراء الي الله و الله هو الغني الحميد» و دست ذلت و خواري به طرف آن ها دراز نمي كند و اگر اين احساس بي نيازي در فرد شكل نگيرد،‌ خود را به آب و آتش زده و رنج و زحمت فراواني را متحمل مي شود و ذهن او هميشه مشغول به كسب بيشتر است كه مي تواند به بيماري هاي رواني و جسمي منجر شود.
فردي كه قناعت پيشه نباشد هرگز احساس سيري نمي كند و اگر شكمش هم سير شود چشمش گرسنه است.
حضرت علي (ع) مي فرمايند:
«من قنع شبع و من لم يقنع لم يشبع، كسي كه قناعت كند، سير مي شود و كسي كه قناعت نكند، سير نمي شود».
 
راحتي و آسايش
سرشت انسان طالب آسايش و راحتي در زندگي و دوري از نگراني و غم و غصه است ولي گاهي آسايش و راحتي را در جايي مي جويد كه زمينه غم و اندوه است مثلاً اگر انسان قانع به روزي خود باشد، براي طلب روزي بيشتر خود را به زحمت و مشقت نمي اندازد. 
اما اگر قانع نباشد هر چه بيشتر تلاش كند باز هم سير نمي شود و گاهي چند نوبت كار مي كند و آسايش را فداي حرص مي سازد. 
در اين رابطه، حضرت علي (ع)  مي فرمايند: «حرم الحريص القناعه فافتقد الراحه، انسان حريص از قناعت محروم شده و در نتيجه راحتي و آسايش را از دست داده است».
يكي از حكما مي‌گويد: هيچ كس را عيش خوش تر از قانع نبود و هيچ كس اندوهگين تر از حسود نبود و هيچ كس سبك بارتر از تارك دنيا نبود و هيچ كس  پشيمان تر از عالم بدكردار نبود. 
انسان قانع ضمن اين كه آسايش و راحتي خود را به دست مي آورد، از غم و غصه هم نجات مي يابد.
امام صادق (ع) مي فرمايند:
«من قنع بالمقسوم استراح من الهم و الكرب و التعب،هركس به مقداري كه روزي اوست قناعت كند از پريشاني، غصه و رنج راحت مي شود».
از نتايج و آثار عدم قناعت، نگراني و تشويش خاطر است. اگر كسي به مقداري كه خدا براي او روزي مقدر كرده قانع و راضي نباشد دايم نگران حال و آينده خود است و فكر او مشغول به نگراني ها مي باشد و از انديشه در امور لازم زندگي كه باعث رشد، تعالي و تكامل انسان مي شود، باز مي ماند.
امام صادق(ع) روايتي را از پيامبر اكرم , نقل مي كند كه فرمودند:
هركس به خدا دل نبندد حسرت دنيا او را از پاي در مي آورد و هركس چشم از مال و ثروت مردم برندارد حزنش طولاني شود و خشمش فرو ننشيند و هركس نعمت خدا را تنها در خوردني ها ببيند عمرش كم و عذابش نزديك مي شود. 
 
 نجات از اسارتها 
يكي ديگر از بهترين ثمرات و فايده هاي قناعت، نجات و رهايي از اسارت ها و هواي نفس است. 
انسان به طور طبيعي و فطري آزاد آفريده شده و بايد آزادي خود را محترم بشمارد و نبايستي باعث ذلت و خواري خود شود و در راه به دست آوردن مال و مقام خود را ذليل نسازد. 
كسي كه قناعت نكند اسير هواي نفس و انسان هاي پست و حقير خواهد بود كه از بدترين نوع اسارت ها است.
امام علي (ع) مي فرمايند: بزرگترين بي نيازي اين است كه انسان اسير حرص نباشد.
‌و نیز در جاي ديگر مي فرمايند: الحريص عبد المطامع، يعني انسان حريص بنده مطامع و هواي نفساني خويش است. 
در روايت ديگر مي فرمايند: كسي كه به مقدار كم قانع باشد از افراد زيادي بي نياز خواهد شد و كسي كه به مقدار زياد قانع نباشد محتاج افراد زيادي بي نياز خواهد شد و كسي كه به مقدار زياد قانع نباشد محتاج افراد پست و فرومايه خواهد شد. 
 
بي نيازي انسان، به احساس بي نيازي كردن است والا چه بسيار افراد سرمايه داري كه روحيه گدايي بر آن ها حاكم است. 
 
پيامبر اكرم, مي فرمايند: 
                       بي نيازي به فراواني ثروت نيست           بي نيازي فقط به روحيه بي نيازي است. 
 
قناعت و سلامت روان
نوشته محمدرضا محمدی
 
   |    :   اخلاقی ( قناعت )

ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران:
خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 2788
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )