مناسبت ها
اوقات شرعی
اوقات شرعی به افق تهران
اذان صبح: 04:28:30
طلوع آفتاب: 05:52:23
اذان ظهر: 11:57:07
غروب آفتاب: 18:01:52
اذان مغرب: 18:19:56
نیمه شب: 23:15:11
حدیث روز
  • رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم 
  • اَلصَّلاةُ مِن شَرائِعِ الدّينِ وَ فيها مَرضاةُ الرَّبِّ عَزَّوَجَلَّ وَ هِىَ مِنهاجُ النبياءِ وَ لِلمُصَلّى حُبُّ المَلائِكَةِ وَ هُدىً و ايمانٌ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ بَرَكَةٌ فِى الرِّزقِ؛
  • خصال، ص 522، ح 11
آداب معاشرت
.
آداب معاشرت

درجوامع انساني معاشرت نمودن با همنوعان  امري ضروري و    غير قابل انكار مي باشد. طبيعي است كه انسانها در زندگي خود نيازمند يكديگر مي باشند،  اما اينكه  بتوان اين نياز را به بهترين وجه برآورده كرد،  امر بسيار مهمي است.
در اين ميان كوتاه سعي شده آداب معاشرت و تعيين حدود آن از ديدگاه اسلام بررسي شود..
وا‍‍ژه تقوي، واژه اي است كه بسيار در ميان مسلمين رواج دارد، زيرا از لحاظ معنايي به معناي پرهيز كردن و از خداي متعال ترسيدن است. البته اين ترس موجب رسيدن بنده به سعادت و كمال مي شود.
هر مسلماني براي رسيدن به سعادت نيازمند به داشتن تقواي واقعي است. با این مقدمه، خواهان بیان تقوای واقعی در نحوه آداب و معاشرت از زبان معصومين و حجت هاي الهي مي باشيم.
 از ابي سامه آمده است كه امام صادق(ع) مي فرمايند: به هر كدام كه مي‌داني از من فرمان مي برند و به گفته من عمل مي كنند، سلام مرا برسا ن و من به شما سفارش مي كنم به تقواي خداي عزوجل و ورع در دريافت خود و كوشش براي خداي عزوجل و راستگويي و پرداخت امانت و طول دادن سجده و خوش همسايگي كه پيامبر, اينها را آورده است:
1- امانت هركه به شما امانت سپرده پس بدهيد، خوش كردار باشد يا بد كردار! زيرا پيامبر اكرم , را شيوه اين بود كه مي فرمودند: نخ و سوزني را هم به صاحبش بپردازيد.
2- با تيره خود پيوست كنيد، ‌و بر سر جنازه مرده هاشان حاضر شويد، از بيمارهايشان عيادت كنيد و حقوق آنها را بپردازيد.
 زيرا هر فردي از شماها هرگاه در دين خود ورع داشته باشد و راست بگويد و امانت را بپردازد و با مردم خوش رفتاري كند و گفته شود اين جعفري است من شاد مي شوم و از او شادي بر من وارد مي شود و گفته مي شود اين اثر پرورش (امام) جعفر (ع) است.
به خداوند عزوجل سوگند، پدرم برايم بازگفت: كه مردي در يك قبيله از شيعه هاي حضرت(ع) بود و زيور آن قبيله به شمار مي رفت، از همه بهتر امانت را مي پرداخت و حقوق را مراعات مي‌كرد و راستگوتر بود و همه وصيت و امانت خود را بدو مي سپردند، در همه مردم قبيله كه در مورد او سؤال مي كردي، مي گفتند: چه كسي مانند فلاني است. راستي كه او از همه ماها امانت پردازتر و راستگوتر است.1
معصومين (ع) در حساس ترين لحظاتي كه افراد نيازمند به يكديگر هستند از ما خواستند تا در كنار ديگران باشيم، كه اين همراهي موجب رضايت خداوند متعال و معصومين(ع) مي باشد. 
البته اين نوع معاشرت با ديگران تنها شامل پاداش اخروي نمي شود، بلكه پاداش دنيوي را هم به همراه خود دارد،‌ زيرا ما هم خود براي رفع حوائج به مردم نيازمنديم.
از مرام آمده است كه امام جعفر صادق(ع) مي فرمودند: 
1- بچسبيد به نماز خواندن در مسجدها (در نماز جماعت مسلمانان شركت كنيد)، 2- و به خوشي همسايه مردم باشيد،3- و در محاكم اداري گواهي كنيد،  4- وبراي تشييع جنازه ها حاضر شويد.
راستش این است كه مردم براي زندگاني شما لازمند و كسي نيست که در زندگی  از مردم بي نياز باشد و وجود مردم براي يكديگر لازم  است.2                                                      

 در روايات اينگونه معاشرت نه تنها مورد تأييد است بلكه نوعي خردمندي و تدبير امور قلمداد شده است.
امام صادق(ع) مي فرمايند: مدارا با مردم يك سوم خردمندي است.3              
اما اينكه بسياري از دوستي هايي كه مورد رضايت خداوند متعال مي باشد در همين معاشرتها بدست مي آيد، پس بر ما لازم است اندازه و حدود اين آداب را بدانيم تا هم تقوي الهي را رعايت كرده باشيم و هم به سعادت دنيا و آخرت برسيم.
 
امام صادق (ع) مي فرمايند: رفيقان ديرين خود را حفظ كن و از هر تازه به دوران رسيده كه پيمان و امان و تعهد و ميثاقي نمي شناسد بپرهيز و از مطمئن ترين مردم در نزد خود حذر كن كه ممكن است روزي دشمن تو شود. 4
 
در روايت ديگري مي فرمايند: صداقت و دوستي در ميان نباشد جزبا شرایطش و هركه داراي همه آن شروط يا برخي از آنها است او را اهل صداقت بدان و هركس هيچكدام از آنها را ندارد او را به صداقت نسبت مده
: اول نهان و عيانش براي تو يكي باشد،
دوم: آراستگي تو را آراستگي خودش داند و زشتي تو را زشتي خودش بشمارد،
سوم: به جاه و مال رسيد دست از تو برندارد،
چهارم: از آنچه تواند به تو دريغ نكند،
پنجم: اين خصلت ها جمع مي شود به اينكه در هنگام بيچارگي تو را وا ننهد5 . 
لازم به ذكر است كه معصومين (ع) در مورد معاشرت با برخي افراد ما را محدود كردند: كه اين محدوديت لازم است هم براي حفظ دين و هم سعادت دنيا و آخرت، ازجمله روايت:

از محمدبن مسلم روايت شده كه امام صادق (ع) از پدرش امام علي بن الحسين(ع) به من فرمودند:
با 5 كس همنشين مباش و گفتگو مكن و رفيق راه مشو!  من گفتم پدرجان آنها چه كساني هستند؟ آنها را به من معرفي كن. فرمودند: امام صادق (ع)مي فرمايند: 
صداقت و دوستي در ميان نباشد جزبا شرایطش و هركه داراي همه آن شروط يا برخي از آنها است اورا اهل صداقت بدان و هركس هيچكدام از آنها را ندارد او را به صداقت نسبت مده:
اول: نهان و عيانش براي تو يكي باشد،
دوم: آراستگي تو را آراستگي خودش داند و زشتي تو را زشتي خودش بشمارد، 
سوم: به جاه و مال رسيد دست از تو برندارد،  
چهارم: از آنچه تواند به تو دريغ نكند،      
پنجم: اين خصلت ها جمع مي‌شود    
به اينكه در هنگام بيچارگي تو را وا ننهد. 
1- بپرهيز از همنشيني با دروغگو، زيرا چون سراب است؛ دور را به تو نزديك مي كند و نزديك  مي كند برايت دور را. 
2- از همنشيني با فاسق و بزهكار بپرهيز،  زيرا كه تو را به يك خوراك يا كمتر از آن مي فروشد.
 3- مبادا با بخيل رفاقت نمایی، زيرا او مال خود را هنگامي كه تو سخت بدان نيازمندي از تو دريغ مي دارد.
 4- مبادا با بي خرد رفاقت كني، زيرا كه او مي خواهد به تو سود برساند و در عوض زيان مي رساند.
 5- مبادا با كسيكه قطع رحم مي‌كند رفاقت كني وهم صحبت شوي، زيرا من او را در كتاب خدای عزوجل ملعون يافتم در سه جا:
 
1- « فَهَلْ عَسَيتُمْ إِنْ تَوَلَّيتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ، أُولَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَى أَبْصَارَهُمْ» 
( سوره مبارکه محمد/22و 23)
آيا در شما اين نگراني نيست براي شما اگر پشت به فرمان خدای متعال داديد در زمين فساد كنيد و قطع رحم نماييد، آنانند كه خداي متعال آنها را لعنت كرده و كر وكورشان ساخته است.
 
2- « وَالَّذِينَ ينْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يوصَلَ وَيفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّار»ِ   (سوره مباركه رعد آيه 25)
آن كساني كه مي شكنند پيمان خداي عزوجل را پس از بستن آن و مي برند آنچه خدا فرمان داده است كه پيوند كنند و فساد مي‌كنند در زمين آنها دچار لعنت مي شوند و بدترين خانه را دارند.
 
3-« الَّذِينَ ينْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يوصَلَ وَيفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُون»َ
(سوره مباركه بقره آيه 27)
آن كساني كه مي شكنند عهد خداوند متعال را پس از پيوستن و بستن آن و قطع مي كنند آنچه را كه خداوند فرمان داده كه پيوند كنند در حالي كه فساد مي كنند در زمين، آنان زيان كاران هستند.
.................................................................................
پی نوشت:
1- (اصول كافي ج 4 ص 46-459)
 2- همان ص 458
3- همان ص 467
4- همان ص462
 
 

   |    :   آداب معاشرت

ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران:
خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 2116
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )