مناسبت ها
اوقات شرعی
اوقات شرعی به افق تهران
اذان صبح: 05:35:37
طلوع آفتاب: 07:05:26
اذان ظهر: 11:58:33
غروب آفتاب: 16:51:40
اذان مغرب: 17:11:55
نیمه شب: 23:13:39
حدیث روز
  • رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم 
  • صَلاةُ اللّيلِ مَرضاةٌ لِلرَّبِّ وَ حُبُّ المَلائِكَةِ وَ سُنَّةُ النبياءِ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ اَصلُ اليمانِ وَ راحَةُ البدانِ وَ كَراهيَةٌ لِلشَّيطانِ وَ سِلاحٌ عَلَى العداءِ وَ اِجابَةٌ لِلدُّعاءِ وَ قَبولُ العمالِ وَ بَرَكَةٌ فِى الرِّزقِ؛
  • ارشاد القلوب، ج 1، ص 191
امام شناسی و عقیدتی
شرح زیارت جامعه کبیره
شرح زيارت جامعه كبيره

«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّةِ »
زيارت جامعه مانند ساير زيارتها با سلام آغاز می‌شود. سلام نوعى تحيّت است، و چنان كه در تفسير: و إذا حيّيتم بتحية فحيّوا بأحسن منها ... در تفسير قمى آمده كه سلام و غير آن از انواع بِر و نيكى است.
و مؤيد آن روايت مناقب  است: كنيزكى براى امام حسن (ع) شاخه ريحان آورد، حضرت فرمود: تو به خاطر خدا آزادى. در اين باره از آن حضرت پرسيدند، امام فرمود:
 خداى متعال ما را ادب فرموده و گفت: و إذا حيّيتم بتحية فحيّوا بأحسن منها ؛ وقتى تحيت داده شديد شما به وجهى بهتر پاسخ دهيد. بهتر از هديه كنيز آزادى وى بود.
پس مطمئن باشيم بعد از اين سلام ها اهل بيت اطهار] جوابمان را مي‌دهند.
                       *****
سلام را چند معنا کرده اند:
1- سلام نام خدای سبحان است يعنی خدا حاکم ميان حضرات معصومين و خلق است.
2- سلام يعنی؛ سلامتی عالم مديون سلامتی شما ائمه معصومين است.
3- سلامتی زائر مديون دعای شماست.
4- شما حضرات معصومين سَرور و سادات خلقت هستيد.
5- سلام يعنی حضرات معصومين از هر عيب و آفتی مبرّايند و خدا سلامت را در وجود مقدس آنها به وديعه نهاده است.
6- سلام را مصدر باب تفعيل دانسته اند (فَعال) يعنی زائر خود را تسليم معصومين کرده است و به نقص و نياز خويش اذعان دارد و تکامل خويش را مديون حضرات معصومين] می‌داند.
7- مفهوم ديگر سلام بيعتی است که ميان زائر و ائمه] بسته می‌شود تا از ناحيه زائر آسيبی به آنها نرسد.
8- سلام يعنی تسليم همه اماناتی که خداوند به افراد هديه کرده است و آنها از حملش عاجزند، بالاترين امانت خدای سبحان امانت ولايت است. اين نعمت عظيم به حضرات معصومين تسليم می‌شود زيرا بشر از نگهداری آن ناتوان است...
9- « السَّلَامُ عَلَيْكُمْ» سلام بر شما که سزاوار اين نام هستید.
  *****
«أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّةِ»
کلمه «اهل» به «فتحِ الف و سکونِ، ها و لام»
 بر کسان نزديک، مانند زن و فرزند و اقربا اطلاق میشود مانند: « إِذْ قالَ مُوسى‏ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ ناراً » (سوره مبارکه نمل آيه 7)
«(به ياد بياور) هنگامى را كه موسى به خانواده خود گفت: «من آتشى از دور ديدم.»
اگر در اين زيارت، اهل به بيت النبوة اضافه می‌گردد قرينه ای است تا زائر اعلام کند که خود را به اهل بيت نبوت نزديک می‌بيند و می‌خواهد تا اهليّت محضر آنها را پيدا کند.
و اگر کلمه «اهل» را اهليّت داشتن معنا کنيم در پی آن تبعيت محض و بی چون و چرای زائر خودنمايی می‌کند.
زائر در بدو ورود وقتی به مقام حضرات معصومين] فکر می‌کند و به جايگاه خويش واقف می‌گردد، در می‌يابد که خود قابليت مخاطب قرار گرفتن آن حضرات را ندارد، اما از طرف خود اين بزرگواران به او مجوز داده می‌شود که ارتباط برقرار کند و بگويد: 
«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّةِ »
 زائر در اين سلام از حضرات معصومين ]مي‌خواهد سلام او را از بيت ولايت پاسخگو باشند كه پاسخ از آن بيت، سلامتي دنيا و آخرت فرد را تأمين مي‌كند.
  *****
در عبارت « أَهْل بَيْت » اهل خانه منظور كساني هستند كه اهليّت آن بيت و خانه را دارند و اگر حضرات معصومين] را اهل بيت نبوت مي‌گويند چون اين بزرگواران به اذن حق تنها كساني هستند كه در خلقت، شايستگي بيت ولايت را دارند.
با توضيح بيان شده مي‌توان گفت: زائر با این 
بارت  نياز و وابستگي خود را به بيت ولايت اعلام مي‌كند و در هر اعلام به سوي آنها باز مي‌گردد، زيرا در حقيقت معتقد است كه در اين رجوع و بازگشت دچار هيچ گونه تكلّف و سختي نمي‌شود، هرگاه اراده كند مي‌تواند به سوي اهل بيت نبوت]  باز گردد، هيچ نگراني در اين بازگشت او را تهديد نمي‌كند كه شايد «درِ» بيت ولايت به روي او بسته باشد و او خوب مي‌داند كه در اين رجعت، دَرْ هميشه باز است.
*****
«مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ»
 سلام بر كساني كه ملائكه عرش افتخارشان خدمت به آنهاست و ایشان محل تردد ملائكه هستند.
قبل از آنكه بحث مختلف الملائكه را مطرح كنيم بهتر است دو سؤال در تقدير اين فراز را پاسخ دهيم.
*****
چرا ملائكه در محضر حضرات معصومين] مرتباً در رفت و آمد هستند؟
 
در پاسخ به اين سؤال بايد گفت: علت تردد ملائكه در محضر اهل بيت از اين روست كه بدليل رواياتي ما معتقديم همه موجودات ارضي و سماوي از شعاع نور حضرات معصومين خلق شده اند، حتي ملائكه با آن كه وجودي كاملاً معنوي دارند به برکت نور آن حضرات خلق شده اند و از آن جهت كه «يَرْجِعُ كُلُّ شَيْ‏ءٍ إِلَى أَصْلِه» آنها به اصل خويش باز مي‌گردند. 
همچنين حضرات معصومين به اذن حق انواع تصرّفات را در عالَمِ امكان صورت مي‌دهند، در زيارت جامعه کبيره آمده است: 
« وَ بِكُمْ يُنَزِّلُ الْغَيْث؛ به واسطه شما معصومين باران مي‌بارد»
ملائكه به عنوان خدمتگزاران ائمه معصومين هستند و شرح وظايف خود را از امام زمانشان دريافت مي‌كنند، يعني هر مَلِك برای دريافت وظايف به امام زمانش رجوع مي‌كند، از اين جهت وجود حضرات معصومين فرودگاه ملائكه است. 
سومين دليلي كه براي تردد ملائك به منازل معصومين] مطرح مي‌شود اين است كه شاگرد به معلم خود رجوع مي‌كند زيرا متعلّم حقيقي هرگز در فراگيري علوم، احساس اشباع و سيري نمي‌كند.
ملائكه هم در تعلّم هرگز توقفي ندارند و براي اين آموزش علي الدّوام بايد به ائمه اطهار به عنوان معلمين خود رجوع كنند.
اميرالمؤمنين(ع) مي‌فرمايد: حتي آموزش تسبيح و تكبير و تحميد توسط ما به ملائكه داده شد.
 در پاسخ ديگر اين سؤال بايد گفت: در روايات آمده است كه ملائكه در شب قدر به صورتي بسيار متراكم به خدمت امام زمانشان نزول دارند و در اين نزول برنامه ريزي كلي بندگان خدا و علم كلي به مقدرات عباد تا سال آينده به ملائك تحويل داده مي‌شود.
ملائك نه تنها بر بيت حضرات معصومين] نزول دارند، بلكه هر کجا نام آنها ذكر شود حضور مي‌يابند. از اين جهت در آخر حديث كساء از قول پيامبر, آمده است هر جايي كه اين حديث خوانده مي‌شود ملائكه حضور می‌يابند و تا زمان پراكنده شدن جمع حاضر براي آنان استغفار مي‌كنند. 
*****
ملائكه به دليل وجود معنوي خويش مي‌خواهند تا لذتي كه از اُنس با معصوم نصيبشان شده است ميان بندگان خدا تقسيم كنند، هر چند به دليل كدورتهاي عالم ماده موانعي وجود دارد كه خلق از این انوار محروم می‌شوند و موانع محروميت توسط خودشان شکل می‌گيرد.
به دليل همين كدورتها است که ملائكه براي بندگان زياد استغفار مي‌كنند. فرشتگان الهي نيروي كمكي بندگان خدا در عالَم هستند و انسان از بدو تولد تا زمان مرگ لحظه اي از مصاحبت با آنها جدا نمي‌شود زيرا به اذن حق محافظين بشر از تولد تا مرگ هستند.
*****
سؤال ديگری که در اين ميان پاسخ دادنش خالی از لطف نيست اين است که بگوييم؛ آيا مصاحبت با ملائكه بر افراد تأثير مي‌گذارد؟
در جواب می‌گوييم؛ هم صحبتي و مقارنت با ملائك يكي ديگر از الطاف خداي سبحان است. به ميزاني كه انسان از عالم ماده رها شود از الهامات ملائكه بهره مند مي‌گردد و تا جايي پيش رود که فرد بتواند تحت آموزش آنها قرار گيرد، چنانچه سلمان فارسي چندان مصاحب ملائكه شد كه به او محدَّث مي‌گفتند.
*****
 بايد به اين نكته هم اشاره كرد كه: ملائك در بيت حضرات معصومين] حضور ويژه اي دارند و ورود آنها به اين مکان مقدس مثل ورود و خروج بندگان (بردگان) در محضر سلطان است.
 يعني همانطور كه برده در نهايت ذلت و خواري در مقابل سلطان حاضر مي‌شود، ملائك نيز در نهايت تواضع، قدم در محضر ائمه اطهار] مي‌گذارند.
چنانكه گفته اند؛ شيوه نشستن جبرئيل در محضر پيامبر, مانند نشستن بندگان در مقابل مولي بوده است و ايشان بر پيامبر, وارد نمي‌شد، مگر آنكه از حضرت اجازه مي‌گرفت. هر چند كه مرتباً در محضر رسول الله, رفت و آمد داشته است، ولي ادب اقامت در محضر معصومين] را رعايت مي‌كرده، زيرا «مؤدبين مقربين هستند» و چون جبرئيل ادبش بيشتر است مقربترين ملک است.
*****
پس دقت داشته باشيم اگر مى خواهيم جزء مقربين باشيم بايد نهايت ادب را در محضر اهل بيت اطهار] داشته باشيم.
 

   |    :   امام شناسی و عقیدتی

ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران:
خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 2495
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )