مناسبت ها
اوقات شرعی
اوقات شرعی به افق تهران
اذان صبح: 04:53:17
طلوع آفتاب: 06:17:09
اذان ظهر: 11:48:52
غروب آفتاب: 17:20:36
اذان مغرب: 17:39:03
نیمه شب: 23:06:56
حدیث روز
  • امام رضا علیه السلام
  • مَن رَضى عن الله تعالى بالقَلیل مِن الرّزق رضَى الله منه بالقَلیل مِنَ العَمل ؛
  •  
  • بحـارالانـوار، ج 78، ص 357
امام شناسی
سیره امام صادق در رفتار با اصحاب
سیره امام صادق در رفتار با اصحاب

دوران 34 ساله امامت امام جعفرصادق (ع) فرصتی طلایی بود تا تشنه کامانِ معارفِ نابِ الهی را از سرچشمه زلال وحی سیراب سازد و در این خلال، برخوردهای آن حضرت با گروه های دگر اندیش سازنده و آموزنده بود. 

سلوک علمی امام صادق (ع)  طی این سی و چند سال، برخورد شایسته یک استاد را با شاگردان خود به زیباترین وجه ترسیم می‌کند و ما در این مجال کوتاه به چند عنوان مختصر اشاره می‌کنیم: 
 
تشویق و تکریم شاگردان شایسته
 
تاریخ پربار زندگی امام صادق(ع) نشان می دهد که آن حضرت، چه در حضور و چه در غیاب یاران و شاگردان شایسته خود، نسبت به آنان، تعبیرات زیبایی دارد که نشانگر تشویقِ آن ها و احترام به آنان است. نمونه چند رفتار احترام آمیز آن حضرت در حق شاگردان ایشان، ذکر می شود.
 
1ـ فضیل بن یسار
هرگاه امام فضیل بن یسار را می دید می فرمود: هر کس که دوست دارد به سوی مردی از اهل بهشت نظر کند به فضیل نگاه کند. 
و می فرمود: فضیل از اصحاب پدر من است و من دوست می دارم کسی را که دوست بدارد یاران پدرش را.
 
2ـ هشام بن محمد
امام(ع) نسبت به هشام بن محمدالسائب الکلبی بسیار عنایت داشت به گونه ای که هر گاه بر حضرت وارد می شد، امام صادق (ع) او را نزد خود می نشاند و با او با گشاده رویی و نشاط سخن می‌گفت.
 
3ـ حمران بن اعین
بکیر بن اعین در ایام حج بر امام صادق(ع)   وارد شد، حضرت سراغ حمران را از او گرفت.
بکیر گفت: امسال نتوانست به حج بیاید؛ با آن که شوق زیادی داشت که به حضور شما نیز شرفیاب شود، اما به شما سلام رساند. 
حضرت فرمود: بر تو و او، سلام باد... حمرانْ مؤمن و از اهل بهشت است.
 
4ـ هشام بن الحکم 
هشام آن چنان نزد امام موقعیت ممتازی داشت که گاهی بزرگان دیگر بر او رشک می بردند. 
در منی حضرت صادق}  و افرادی چون حمران، قیس، صر و یونس و... حضور داشتند که هشام بر آن ها وارد شد، امام صادق}  او را بر همگان مقدّم داشت. 
حضرت دریافت که احترام به هشام بر حضار گران آمده است؛ لذا فرمود: هذا ناصرنا بقلبه و لسانه و یده.
 
اُنس با شاگردان
منظور از انس با شاگردان، مراوده، دید و بازدید و شرکت در مجالس آن ها است. 
به این معنی که آن حضرت دیدار با ایشان را دوست داشته و دوری آنان باعث دلتنگی حضرت می شده است.
غبسه می گوید:
از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: 
من از دست مردم مدینه و تنهایی خودم به خدا شکایت می کنم تا این که شما بر ما وارد شوید و از ورود شما شادمان می شوم و ای کاش این طاغیه ـ منصور دوانیقی ـ مرا آزاد می گذاشت که خانه ای بگیرم و در آن سکونت کنم و شما را نیز همراه خود در آن جای دهم.
و یا خطاب به ابوحمزه می‌گفت: إنّی لأستریح اذا رأیتک؛ ای ابوحمزه از دیدار شما آرام می شوم. 
و یا زمانی که عقبه بن خالد، معلی بن خنیس و عثمان بن عمران بر حضرت امام صادق(ع)  وارد شدند، حضرت فرمود: خوش آمدید، خوش آمدید؛ ای کسانی که ما را دوست دارند و ما آن ها را دوست داریم. 
و سپس فرمود: جَعلکم اللّه مَعَنا فی الدُّنیا و آلاخرة.
 
میدان دادن برای سخن گفتن
 
گاهی اصحاب و شاگردان امام صادق(ع)  در محضر شریف آن امام همام، لب به سخن نمی گشودند؛ نخست به این دلیل که هیبت معنوی امام جرأت سخن گفتن در محضر ایشان را از حاضرین سلب می‌کرد، دیگر این‌که سخن گفتن در محضر ایشان را نوعی خلاف نزاکت به حساب می آوردند. 
در چنین اوضاع و احوالی حضرت خودش دستور به مناظره می دادند و راضی نمی شدند که هیبت ایشان و ادب دوستان، از کسی سلب جرأت نماید.
لذا در محفلی که مناظره و گفتگو بود، دیدند حمران بن اعین ساکت است.
حضرت سؤال کردند که چرا سخن نمی گویی؟ 
حمران گفت: سرور من، سوگند یاده کرده ام که در مجلسی که شما حضور دارید به خود اجازه سخن گفتن ندهم. 
حضرت فرمودند: من به تو اجازه دادم، حال سخن بگو.
 
ـ مردی از شام برای بحث و گفتگو نزد حضرت آمده بود.
ایشان آن شخص را به حمران ارجاع داد، آن شخص گفت، من برای مناظره با شخص شما آمده ام نه حمران!
حضرت فرمود: اگر بر ایشان ظفر یافتی، گویا بر من غالب شده ای. بعد از ختم مناظره، حضرت از مرد شامی سؤال کرد که حمران را چگونه یافتی؟
گفت: بسیار حاذق و ماهر بود. هر آن چه که پرسیدم، به خوبی جواب گفت.
 
ـ عبدالله بن یعفور می‌گوید: از حضرت سؤال کردم که گاهی سؤالی پیش می آید و ما به شما دسترسی نداریم، در این گونه مواقع چه کنیم؟ 
حضرت فرمود: چرا نزد محمد بن مسلم نمی روی، زیرا که او از پدرم علم و دانش فراگرفته و نزد او موجه بوده است.
 
 
راهنمایی و تذکر
 
انسان غیرمعصوم هرچه دانش داشته باشد و تلاش های علمی صادقانه صورت داده باشد، باز هم بی نیاز از منبع فیض نیست که هر از گاهی رو به سوی او آورد و نقاط قوت خود را از زبان او بشنود و بر ضعف های خود وقوف یابد تا در صدد رفع آن ها برآید. 
حضرت امام صادق(ع)  با هدف توانمندساختن شاگردان، نقاط ضعف و قوت آنان را گوشزد می‌کرد.
به حمران می گفت: در بحث، سخنی را دنبال می کنی و به نتیجه می رسانی. 
به هشام بن سالم فرمود: می خواهی بحث را دنبال کنی و به نتیجه برسانی اما توانایی نداری. 
به احول فرمود: در بحث و مناظره قیاس بسیار می آوری و باطل را به باطل جواب می دهی. 
به قیس فرمود: در گفتگو به حق نزدیک می شوی اما از اخبار و احادیث نبوی فاصله می گیری و حق را به باطل می آمیزی، اما بدان که سخن حق هر چند کم باشد تو را از باطل، بسیار بی نیاز خواهد کرد. 
به هشام بن حکم فرمود: تو در بحث پیش می روی همین که می خواهی به زمین بخوری دوباره پرواز می کنی و کسی همانند تو باید با مردم سخن بگوید. از لغزش بپرهیز که امداد و شفاعتْ یاریگر تو خواهد بود.
 
ابراز خشم از اسائه ادب به شاگردان
کسانی از کوفه به محضر شریف حضرت رسیدند و از کسانی چون برید و زراره و محمد بن مسلم عیب جویی کردند.
حضرت به آن ها فرمود: ای گروه عیب جو و هرکس که همفکر   شماست! خدا روح شما را پاک نگرداند.
شما از کسانی عیب می گویید که امین خدا بر حلال و حرام دین شما هستند. آنان ستارگان شیعیانم هستند، چه زنده باشند چه مرده. اینان یاد پدرم را زنده کرده اند. 
راوی می گوید: سپس حضرت از شدت ناراحتی گریه کردند و آن گاه اضافه کردند: آنان کسانی هستند که مشمول صلوات و رحمت خداوند می باشند، چه زنده باشند و چه مرده و آنان «برید عجل»، «زراره»، «ابوبصیر» و «محمدبن مسلم» هستند.
 
تأثر از فوت یاران و طلب آمرزش
زمانی که خبر رحلت ابان بن تغلب به حضرت رسید، بر او رحمت فرستاد و سوگند یاد کرد که مرگ ابان دل مرا به درد آورده است.
در فوت یونس بن ضبیان فرمود: رحمة الله و بنی له بیتا فی الجنة کان والله مأمونا علی الحدیث.
 
زیارت قبر یاران
عبدالملک بن اعین شیبانی کوفی، یکی از یاران با وفا و از شاگردان امام صادق}  بود که در نزد امام قرب و احترام فراوان داشت. ایشان در مدینه از دنیا رفت، حضرت در حق ایشان دعا کرد: خدایا! او را در روز قیامت جزو ثقل محمد ,  قرار ده، چه این که او در نزد ما از بهترین بندگانت بود. 
سپس با جمعی دیگر به زیارت قبر او رفت و در کنار تربتش بر او رحمت فرستاد.
 
پدید آورنده : محمد زاهدی (صابری) 
   |    :   امام شناسی

ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران:
خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 2164
10/10 (تعداد آرا 1 نفر )