ایّام فاطمیّه

ایّام فاطمیّه

مناسبت ها
اوقات شرعی
اوقات شرعی به افق تهران
اذان صبح: 05:15:38
طلوع آفتاب: 06:39:06
اذان ظهر: 12:17:24
غروب آفتاب: 17:55:43
اذان مغرب: 18:14:00
نیمه شب: 23:35:41
حدیث روز
  • پيامبر صلى ا لله عليه و آله
  • مِن سَعادَةِ ابنِ آدَمَ اسْتِخارَةُ اللّه‏ِ و رِضاهُ بِما قَضَى اللّه‏ُ و مِن شِقْوَةِ ابن آدَمَ تَركُهُ اسْتِخارَةَ اللّه‏ِ و سَخَطُهُ بِما قَضَى اللّه‏ُ ؛
  •  
  • تحف العقول، ص 55
Print

فصل شادی

احمدبن اسحاق گفته است که با جماعتی ازبرادرانم به دیدار حضرت امام حسن عسکری(علیه السّلام) رفتیم و برای دخول اجازه خواستیم و ایشان هم اجازه فرمودند. بنابراین درچنین روزی(روز نهم ربیع الاول) خدمت ایشان رسیدیم. آن حضرت به هریک ازخدمت کاران اشاره فرمودکه تا جایی که امکان دارد لباس نو بپوشید و در دستان ایشان، عود سوزی قرار داشت که عودی در آن می سوخت. به ایشان عرض کردیم: پدران و مادران ما به فدای شما یا فرزند رسول خدا(ص)! آیا در این روز برای اهل بیت شادی را تجدید می کنید؟!

منزلت روز نهم ربیع الاول
- عید بقر، شروع امامت حضرت امام زمان(عج­ل الله ­تعالی ­فرجه­ الشریف)-

علامه مجلسی درکتاب بحارالانوار روایتی طولانی را در فضیلت این روز نقل می کند که به قسمتی ازآن اشاره می شود:
احمدبن اسحاق گفته است که با جماعتی ازبرادرانم به دیدار حضرت امام حسن عسکری(علیه السّلام) رفتیم و برای دخول اجازه خواستیم و ایشان هم اجازه فرمودند. بنابراین درچنین روزی(روز نهم ربیع الاول) خدمت ایشان رسیدیم. آن حضرت به هریک ازخدمت کاران اشاره فرمودکه تا جایی که امکان دارد لباس نو بپوشید و در دستان ایشان، عود سوزی قرار داشت که عودی در آن می سوخت. به ایشان عرض کردیم: پدران و مادران ما به فدای شما یا فرزند رسول خدا(ص)! آیا در این روز برای اهل بیت شادی را تجدید می کنید؟! ایشان فرمودند:

… «و چه روزی نزد اهل بیت ازاین روز بزرگ تر است؟! پدرم به من خبر داد که حذیفه بن یمان درچنین روزی به خدمت جدم رسول خدا(صلی الله علیه و آله) رسید . حذیفه می گوید: آقایم امیر المومنین را به همراه دو فرزندشان حسن و حسین(علیهم السّلام) دیدم که با رسول خدا(صلی الله علیه و آله) درحال خوردن می باشند و رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به آنها می نگرد و با تبسم به فرزندانش حسن و حسین (علیهم السلام) می گوید : بخورید! که به برکت این روز برشما گواراباد. این روز، روزی است که خداوند درآن، دشمنان خود و دشمنان جد شما را هلاک می کند و دعاء مادر شما را در این روز اجابت می کند. بخورید! این روز، روزی است که خداوند اعمال شیعیان ودوستان شما رادرآن قبول می کند. بخورید! این روز، روزی است که این فرموده خداوند: «این است خانه های ایشان که چون ظلم کردند همه ویران شد». تصدیق می گردد». بخورید! این روز، روزی است که شوکت دشمن جد شما شکسته می شود. بخورید! این روز، روزی است که فرعون اهل بیت من و ظلم کننده و غاصب حق اهل بیت من، زیان می بیند. بخورید! این روز، روزی است که خداوند به اعمال آن ها توجه کرد و اعمال آن ها را باطل و نابود گردانید.

حذیفه می گوید: گفتم ای رسول خدا! آیا در امت و اصحاب شما، کسی حرمت این روز را از بین برده است؟! رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: آری یا حذیفه! منافقین که خیری درآن ها نیست، در راس آن ها بودند و ریا را در امت من به کار گرفتند و امتم را به سوی خود خواندند و بسیاری بلا و محنت را به دوش گرفتند و مردم را از راه خدا باز داشتند و کتاب خدا را تحریف نمودند و سنتم را تغییر دادند و بر ارث فرزندم احاطه یافتند. البته روایت به اینجا ختم نمی گردد بلکه حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) درادامه، ویژگی های دیگر آن ها و مطالب دیگری را نیز بیان می فرمایند.
مرحوم مجلسی پس ازذکر این حدیث، روایتی دیگری را نیز از ملاقات حذیفه با حضرت علی(علیه السّلام) نقل می کند که حضرت علی(علیه السّلام) ملاقاتی را که حذیفه با حضرت رسول(صلی الله علیه و آله) داشت به یاد او می آورد و در ادامه هفتاد و دو اسم برای روز نهم ربیع الاول ذکر می فرمایند که برخی ازآن ها بدین قرارند: «یوم الغدیرالثانی، یوم رفع القلم، یوم العافیه، یوم عید الله الاکبر، یوم یستجاب فیه الدعاء، یوم التوبه، یوم یقبل الله اعمال الشیعه و...»
شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان در فضیلت این روز، چنین می گوید: روز عید بزرگ و عید بقر است و از برای آن شرح بزرگی است که در جای خود ذکر شده و روایتی نقل شده که هرکه دراین روز چیزی انفاق کند، گناهانش آمرزیده شود و گفته اند که مستحب است در این روز اطعام برادران مومن و خشنود گردانیدن ایشان و توسعه دادن در نفقه و پوشیدن جامه های نو و شکر و عبادت حقتعالی کردن.
و این روز، روز برطرف شدن غم ها است وروز بسیار شریفی است و چون روز هشتم ماه وفات امام حسن عسکری(علیه السّلام) بوده این روز، روز اول امامت حضرت صاحب الزمان(عج) و سبب مزید شرافتش خواهد بود.
 
 
آغاز امامت امام زمان(ارواحنا له الفداء)
نهم ربیع الاول، نه تنها نخستین روز امامت امام عصر(ارواحنا له الفداء) است، بلکه آغاز دوره ای حیاتی و مهم در تاریخ شیعه نیز به شمار می آید. در سال روز نهم ربیع الاول که یادمان آغاز امامت ولی عصر(ارواحنا له الفداء) است، تصمیم گرفتیم در چند سطر کوتاه به رخ دادهایی که پس از شهادت امام حسن عسکری(علیه السلام) در سامرا روی داد، اشاره کنیم.
روز جمعه، هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ ه.ق، امام حسن عسکری(علیه السلام)؟ پس از این که نماز صبح را خواندند، بر اثر زهری که هشت روز قبل معتمد به ایشان خورانده بود، به شهادت رسیدند. این حادثه در شرایطی روی داد که امام یازدهم افزون بر این که مانند پدران خود زمینه را برای غیبت آماده کرده بودند، شب پیش از شهادت شان، دور از چشم مأموران خلیفه، نامه های بسیاری به شهرهای شیعه نشین فرستادندند. خبر شهادت امام در سراسر شهر سامرا پیچید و مردم به احترام ایشان عزاداری کردند. به گفته مورخان، در روز شهادت امام، سامرا به صحرای قیامت تبدیل شده بود.
عثمان بن سعید عمری، به نمایندگی از حجت بن الحسن(ارواحنا له الفداء) متصدی غسل و کفن و دفن حضرت شد و بر اساس گفته شیخ صدوق، خود امام زمان(ارواحنا له الفداء) با کنار زدن عمویش جعفر که قصد نمازگزاردن داشت، بر بدن پدر بزرگوارش نماز خواند.
حکومت عباسی از مدت ها پیش بر اساس سخن رسول الله(صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم(علیهم السلام) مبنی بر این که مهدی فرزند امام حسن عسکری(علیه السلام) است، امام یازدهم را زیر نظر داشت و مراقب بود تا فرزندی از ایشان نماند، ولی امام یازدهم با پنهان نگه داشتن خبر ولادت فرزندش این نقشه را باطل کرده بود. پس از شهادت امام کم کم خبر فرزندی به نام مهدی(ارواحنا له الفداء) پخش شد و تلاش چند باره خلیفه عباسی برای یافتن امام مهدی(ارواحنا له الفداء) به نتیجه نرسید.
عثمان بن سعید، نائب اول امام بود و با آغاز غیبت ولی عصر(ارواحنا له الفداء) توقیعات حضرت را به شیعیان می رساند. از همین زمان بود که شیعیان برای نخستین بار طعم غیبت را چشیدند. آغاز غیبت صغری مصادف با آغاز امامت حضرت مهدی(ارواحنا له الفداء) بود تا مردم آرام آرام با مفهوم تلخ و دردناک غیبت آشنا شده، بتوانند تا آن زمان که به اشتباه خود پی می‌برند و به وظایف خود در برابر امامان آگاه می‌شوند، همچنان دیندار بمانند. در دوران غیبت صغری چهار نایب خاص، امر وساطت میان امام(ارواحنا له الفداء) و شیعیان را به عهده داشته و چنان‌که خواهیم دید، همه آن ها معروف و سرشناس بوده‌اند. آنان احکام دین را از وجود اقدس امام زمان(ارواحنا له الفداء) گرفته و در اختیار شیعیان می‌گذاشتند. سؤالات [کتبی و شفاهی] ایشان را به حضور امام زمان(ارواحنا له الفداء) برده و سپس پاسخ را به شیعیان می‌رسانیدند و همچنین، وجوه شرعی شیعیان را با وکالتی، که از امام داشتند، می‌گرفتند [و به حضرت تحویل می‌دادند یا با اجازه ایشان مصرف می‌کردند] آنان جمعی بودند که امام حسن عسکری(علیه السلام) در زمان حیات خود عدالت شان را تأیید فرمود و همه را به عنوان امین امام زمان(ارواحنا له الفداء) معرفی کرد و بعد از خود، ناظر املاک و متصدی کارهای خویش گردانید، و آن ها را با نام و نسب به مردم معرفی نمود. این ها، همه دارای عقل، امانت، وثاقت، دِرایت، فهم و عظمت بودند.
 
پاسخ چند سوال امامت کودک
مسأله خلافت و امامت در اسلام، تنها بر اساس لیاقت و شایستگی افراد بوده و سن و سال هیچ تأثیری نداشته است. پیامبر اکرم(صلی‏ الله ‏علیه ‏و‏آله) در سال سوم هجرت بعد از دعوت خویشان خود به اسلام، علی(علیه‏السلام) را که نوجوانی پیش نبود به خلافت و وصایت منصوب کرد و به قوم خود دستور داد که از او اطاعت کنند. هم چنین در واقعه مباهله با نصارای نجران، آن حضرت امام حسن و امام حسین(علیه‏السلام) را در حالی که کودک بودند به همراه خویش برد. شیخ مفید در این‏باره می‏نویسد: پیامبر همراه حسنین در حالی که طفل بودند با نصارا مباهله کرد. بعد از آن، این امر هیچ گاه سابقه نداشت. این وقایع و شواهد بسیار دیگر تاریخی، دلایلی است که امامت حضرت ولی عصر(ارواحنا له الفداء) را در سن کودکی تأیید می‏کند.
 
امامت و نبوت کودک از نگاه قرآن
قرآن مجید در آیه ۱۲ سوره مریم، درباره نبوت حضرت عیسی می‏فرماید: «ای یحیی تو کتاب آسمانی را به قوت فراگیر، و ما فرمان نبوت در کودکی به او دادیم». هم چنین خداوند در همان سوره با اشاره به سخن گفتن حضرت عیسی در گاهواره، نبوت او را تأیید می‏کند.
فخر رازی در تفسیر خود درباره حکمی که خداوند به حضرت یحیی داد می‏گوید: «مراد حکم، همان نبوت است؛ زیرا خداوند عقل او را در کودکی محکم و کامل کرد و به او وحی فرستاد و این بدان جهت است که خداوند، حضرت یحیی و عیسی را در کودکی به رسالت مبعوث کرد، بر خلاف حضرت موسی و محمّد که در بزرگ سالی مبعوث شدند؛ از این رو چه مانعی دارد که خداوند این دوران را بر عده‏ای کوتاه سازد و حضرت مهدی(ارواحنا له الفداء) را در کودکی حکمت و امامت عنایت فرماید.
 
چرا کودک امام باشد؟
چه ضرورتی دارد که امام، کودک باشد؟ این امر برای آن است که بدانیم، امامت، از سوی خداست؛ چرا که اگر امامان تنها در بزرگ سالی به مقامت امامت می‏رسیدند ممکن بود تصور شود مقامات و کمالات آنان، اکتسابی است؛ اما با امامت کودک چنین گمانی برده نمی‏شود، اگر طفلی، به فضیلت امامت رسید، بدون شک می‏یابیم که او از سوی خداوند متعال به چنین مقامی رسیده است.
از سوی دیگر، این امر برای آن است که بدانیم مقام و منزلت، بر اساس لیاقت است نه بزرگی سن، چنان که در تاریخ زندگی پیامبر(صلی‏الله‏علیه‏و‏آله) آورده‏اند که ایشان فرماندهی سپاه خود را به اُسامه بن زید که جوانی ۱۹ساله بود واگذار کردند در حالی که عده‏ای از صحابه به برکناری او معتقد بودند، پیامبر به دلیل لیاقت او، به فرماندهی‏اش اصرار داشت.
امامت، یعنی نایب شدن از پیامبر و پذیرش ریاست بر تمام اشیا و موجودات، با شروطی پدید می‏آید که نمی‏توان آنها را از راه رنج، ریاضت، عبادت و تحصیل در تمام عمر به دست آورد. پس تعیین امامت فقط با خداوند عزوجل است که هر که را خواست تربیت کند، حکمت بیاموزد و قابل ریاست و امامت کند؛ البته در نزد خداوند، انسان کوچک و بزرگ در این مسئله یکسان است.
نهم ربیع الاول ، سالروز آغاز امامت حضرت ولی عصر(ارواحنا له الفداء) در حقیقت امتداد غدیر بلکه خود غدیری دیگر است. باید در چنین روزی با امام زمان ارواحنا له الفداء بر اساس مفاد روایات و دعاها بویژه «دعای عهد» پیمانی دوباره بست. معرفت، محبت، ولایت و اطاعت برخی از اصول این پیمان نسبت به حضرت صاحب الزمان(ارواحنا له الفداء) است.
ولایت امام زمان(ارواحنا له الفداء) به عنوان سرپرستی وحاکمیت وی بر افراد جامعه هست و این ولایت رکن و اساس دین است همچنین کلید گشایش گر و راهنمای انسان مسلمان در همه ابعاد دین می‌باشد.
معرفت، محبت و ولایت امام، زمینه‌ساز عهد و پیمان با ایشان است، چرا که عشق و ولایت بدون مسئولیت پذیری هوسی بیش نیست. عهد، التزام و نوعی تعهدپذیری در مقابل شخص یا کاری می‌باشد و باید خود را به وظایفی که نسبت به امام زمان(ارواحنا له الفداء) داریم ملتزم سازیم و با ایشان برای انجام آرمان‌هایش عهد ببندیم وکسانی می‌توانند در عصر ظهور به این عهدها عمل کنند که در عصر غیبت به پیمان خود با امام عصر(ارواحنا له الفداء) عمل کرده باشند. عهد و اطاعت، تجلی و نمود عشق و محبت است و زمینه‌سازی برای ظهور ایشان، بسط عدالت و فرهنگ عدل پذیری در جامعه و نهادینه کردن آن است .
 
 
ویژگی یاران امام زمان از نگاه امام صادق(علیه‌السلام)
در احادیث و روایاتی که از امام صادق(علیه السلام) به ما رسیده است روایات بی شماری وجود دارد که به موضوع مهدویت و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) پرداخته شده است، از جمله این موضوعات ویژگی های یاران امام زمان است که در کلام امام صادق(علیه السلام) به زیبایی تبیین شده است.
با توجه به روایات، می‌توان ویژگی‌ها و صفات یاران را چنین برشمرد:
1.        معرفت عمیق به خدا و امام خویش
در حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل شده است: «در قلوب آنان(یاران مهدی)‌ شکّی به ذات خدا نیست».  (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷، ح۸۲) چنان به خداوند معرفت دارند که ذرّه‌ای تردید و شک در آنان راه ندارد. در روایتی از امام سجاد(علیه السلام) درباره صفات منتظران زمان غیبت نقل شده است: «آنان کسانی هستند که به امامت آن بزرگوار اعتقاد دارند». (کمال‌الدین، ج۱، ب۳۱، ح۲) این اعتقاد، برخاسته از عقل و درک است. حضرت در ادامه می‌فرماید: خداوند متعال، عقل و فهم و معرفتی به آنان داده است که غیبت نزد آنان، به منزله مشاهده است.
 
2.        اطاعت کامل
نتیجه معرفت صحیح، اطاعت همه جانبه از امام است. از امام صادق(علیه السلام) چنین نقل شده است: «اطاعت آنان از امام،‌ از فرمان‌برداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷، ح ۸۲)
 
3.        عبادت و صلابت
آنان که از پیشوای خود الگو ‌گرفته‌اند، روزها و شب‌ها را با یاد شیرین حق و مناجات با او سپری می‌کنند. امام صادق(علیه السلام)‌ درباره‌ آنان فرمودند: «شب‌ها را با عبادت به صبح می‌رسانند و روزها را با روزه به پایان می‌برند‏». (یوم الخلاص، ص۲۲۴) و این یاد حق، در همه‌ حالات آنان تجلّی دارد. همین ذکر دایمی و همیشگی خدا است که از آنان، مردانی آهنین می‌سازد که هیچ چیز صلابت و استواری آنان را درهم نمی‌شکند. امام صادق(علیه السلام) فرمودند: «آنان، مردانی هستند که گویا دل‌هایشان پاره‌های آهن است». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷،‌ ح ۸۲)
 
4.        جان نثاری و شهادت طلبی
معرفت عمیق به خدا و امام، نگاه آنان را به زندگی و حقیقت انسانیت، تنظیم می‌کند و شناخت صحیحی از هدف زندگی و وظیفه یک انسان به آنان می‌دهد. آنان در می‌یابند که برای کسب کمال، زندگی می‌کنند و می‌فهمند که راه تحصیل کمال، آن است که همه‌ وجود‌شان برای خدا و دین خدا باشد؛ از این رو حاضر به هر نوع فداکاری و ایثارند. امام صادق(علیه السلام) فرمودند: «یاران مهدی‌(علیه السلام) ‌‌در میدان رزم، گرد او می‌گردند و با جان خود، از او محافظت می‌کنند. (بحارالانوار،‌ ج۵۲،‌ ص۳۰۷، ح۸۲) آنان که خدا و امام را شناختند، نهایت آرزوی شان، شهادت در راه خدا و در رکاب امام است. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «آنان آرزو می‌کنند در راه خدا به شهادت برسند».(همان)
 
5.        شجاعت و دلیری
یاران مهدی(علیه السلام) مانند مولای شان، افرادی شجاع و مردانی پولادین هستند که از هیچ چیز جز خدا هراس ندارند. امام علی(علیه السلام) در وصف آنان فرمودند: «همه آنان، شیرانی هستند که از بیشه بیرون شده‌اند و اگر اراده کنند، کوه‌ها را از جا می‌کنند».(یوم الخلاص، ص۲۲۴)
 
6.        صبر و بردباری
مبارزه برضد ظلم جهانی و تلاش برای برقراری عدالت، با رنج و مشقت‌های فراوان همراه است. یاوران امام، در راه تحقّق آرمان‌های جهانی امام مهدی(علیه السلام) همه ناگواری‌ها را به جان می‌خرند؛ ولی از سر اخلاص و تواضع،‌ عمل خود را ناچیز می‌شمارند. امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: آنان، گروهی هستند که به سبب صبر و بردباری در راه خدا، بر خداوند منّت نمی‌گذارند و از این که جان خویش را تقدیم حضرت حق می‌کنند، به خود نمی‌بالند و آن را بزرگ نمی‌شمارند.(یوم‌الخلاص، ص۲۲۴)
 
7.        اتحاد و همدلی
آنان، خودخواهی‌ها و خواسته‌های شخصی را از خود دور کرده‌اند. همه چیز را برای هدف واحد می‌خواهند و زیر یک پرچم به قیام می‌پردازند. امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: «ایشان، یک دل و هماهنگ هستند».(یوم‌الخلاص، ص۲۲۳)
 
8.        زهد و پارسایی
امام علی(علیه السلام) در وصف یاران مهدی(علیه السلام) فرمودند:‌ «او، از یارانش بیعت می‌گیرد که طلا و نقره‌ای نیندوزند و گندم و جویی ذخیره نکنند. (منتخب الاثر، فصل ۶، ب۱۱، ح۴) آنان، اهداف بلندی دارند و برای آرمانی بزرگ برخاسته‌اند؛ لذا مادیات و دنیا نباید آنان را از هدف باز دارد؛ بنابراین کسانی که با دیدن زرق و برق دنیا،‌ چشم‌هایشان خیره شده و دل‌هایشان می‌لرزد، میان یاوران امام، جایی ندارند. البته نباید فراموش کرد که این حالات و ویژگی‌ها، یک‌باره در انسان متجلّی نمی‌شود و آدمی، به آن‌ها متّصف نمی‌شود؛ بلکه باید سال‌ها برای تحصیل آن‌ها تلاش کند؛ از این رو،‌ یاران مهدی(علیه السلام) در دوران غیبت، به سازندگی مشغول می‌شوند.
یاور مهدی(علیه السلام) در همه حال پیرو امام خود است و اطاعت از او را، سرلوحه زندگی خود قرار می‌دهد. پیامبراکرم(صلی الله و علیه و آله) فرمودند: «طوُبی لِمَن اَدرَکَ قائِمَ اَهلِ بَیتی وَ هُوَ مُقتَدٍ بِه قَبلَ قِیامِه یأتَمُّ بِهِ». «خوشا به حال کسی که قائم اهل بیت مرا درک کند، در حالی که پیش از قیامش، به او اقتدا کرده و از او پیروی نماید‏». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۲۹) روشن است که بدون یار و یاور نباید منتظر حرکت و اقدامی بود، هر چند برنامه و رهبر آماده باشد.
پی نوشت:
1.         برای آگاهی بیشتر ر.ک: نصرت الله آیتی، فصل‌نامه انتظار موعود، ش۳، سال ۱۳۸۱٫
2.        تبیان
3.        بعثه مقام معظم رهبری
پنجشنبه 18 آذر 1395
بازدیدها 437
دیدگاه ها 0
امتیاز 0 از 5
شناسنامه خبر:
کد مطلب: 411


ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران: